Okładka

O Beskidzie Śląskim mówiono i pisano już sporo: jak dotrzeć na Szyndzielnię i Klimczok, jak dostać się na Baranią Górę z Wisły czy jak dość na Malinowską Skałę z Przełęczy Salmopolskiej. Nie chcę powielać tematu i samej siebie, dzielić relacji na letnie i zimowe, dlatego tym razem skupię się na czymś, czego nigdzie wcześniej nie znalazłam, a informacje są rozsiane w internecie lub niezbyt wiele można znaleźć w pisanych artykułach.

Nie znalazłam jeszcze artykułu, który w stu procentach skupiłby się na popularnych szczytach górujących nad miastem Bielsko-Biała, które odwiedzają rocznie tysiące, o ile nie więcej, rzesze turystów, i przedstawiał, co kryją w swoich lasach. O ile są to miejsca oblegane, o tyle większość z tych osób nie wie, co tak naprawdę te miejsca mają jeszcze do zaoferowania, jakie wiążą się z nimi historie, kto kiedyś przemierzał niewyznaczone drogi, kto budował do dziś niepoznane budowle, gdzie znajdują się ruiny starych schronisk, w których ktoś kiedyś suszył parę skarpet i snuł opowieści o swoich wędrówkach, dlaczego szukano Boga pośród górskich szczytów, co chronią tutejsze rezerwaty, które tak, są stworzone w okolicy topowych miejsc Beskidu Śląskiego i czy w okolicy są jakieś jaskinie?

Trasa śladami tajemnic kulturowych, historycznych i przyrodniczych Beskidu Ślaskiego rozpoczyna się w Bielsku-Białej Wapienicy, gdzie ruszamy szlakiem niebieskim w stronę Błatniej przez Palenicę, Kopany, Wysokie, Przykrą, następnie żółtymi oznaczeniami przez Stołów na Trzy Kopce i Klimczok, a dalej żółto-czerwonym szlakiem na Szyndzielnię i czerwonym i żółtym schodzimy obok Wapienickiego Jeziora Wielka Łąka i do Bielska-Białej Wapienicy drogą asfaltową od jeziora.

Tajemnicze kopce na Palenicy

Palenica (688 m n.p.m.) to niewysoki, ale wybitny szczyt. Na jego wierzchołku i między szczytem Palenicy i Kopany, dwie minuty od szlaku niebieskiego, znajdują się dziwne kopce, których naliczono w tej okolicy około stu. Szczyt otacza wał na wysokość około 2m. Kamienny krąg i wał świadczą o charakterze grodu tego miejsca, gdzie przed naszą erą mógł ukrywać się lud Młyńskiej Kępy, jednak nie znaleziono w pobliżu nic innego. W grę wchodzi także kult słowiański, jeśli chodzi o dziwne kopce. Badania archeologiczne wskazały, że kopce są usypane około pół metra nad ziemią i podobnie „usypane” w ziemi. Znaleziono tam wsypane kamienie, szczątki organiczne i coś przypominające ludzkie szczątki. Badacze doszli do wniosku, że lud mógł tutaj składać ofiary, a kopce były miejscem spalania ciał ofiar.

„U stóp Palenicy, tam gdzie niegdyś było Stare Bielsko, są ślady grodziska, co dowodzi, że miejsce to tętniło niegdyś życiem. Z drugiej strony pasma, niedaleko Jaworza, w wiosce Młyńska Kępa odnaleziono ślady obecności człowieka z wczesnej epoki żelaza (700-400 r p.n.e.). Kto wie, czy prahistoryczna osada nie miała swego centrum kultowego właśnie na Palenicy.”- źródło: www.bialczynski.pl

Więcej informacji na temat tezy potwierdzającej istnienie grodu i kult Słowian znajdziecie w ciekawym artykule bialczynski.pl.

Leśne kościoły

Leśne kościoły to miejsca położone w górach, gdzie w XVII i XVIII wieku dostęp do gór był nieco utrudniony. Były to lata kontrreformacji, kiedy to ewangelicy nie mogli legalnie odprawiać nabożeństw, więc wybierali odludne miejsca, budowali ołtarze, tam się spotykali i modlili. W Beskidzie Śląskim jest najwięcej takich miejsc, jeśli chodzi o Beskidy.

Wędrując niebieskim szlakiem od szczytu Kopany, na wierzchołku Wysokie znajduje się odbicie wyraźną, leśną drogą w prawo (jest oznaczenie na drzewie) do leśnego kościoła. Następnie przy kolejnym oznaczeniu odbija się ponownie w prawo i nieopodal znajduje się kościół na zboczach Wysokiego. Jest tam amfiteatr złożony z 13 usypanych progów/siedzisk oraz ołtarz z krzyżem.

Leśne kościoły można także zobaczyć jeszcze w innych miejscach, m.in na Błoniach w drodze na Kozią Górę, na Równicy w Ustroniu czy w Ostrem.

Kamień runiczny na Trzech Kopcach i kolejne tajemnicze kopce

Trzy Kopce (1082 m n.p.m.) są znane głównie z jaskini, która znajduje się w zboczach góry, ale jest jeszcze jedno miejsce, które tym razem owiane jest tajemnicą. Otóż nieopodal szczytu znaleziono kolejny sakralny ślad na terenie Beskidów. To sporej wielkości kamień ustawiony pionowo zgodnie z czterema stronami świata, na którym znajdują się wyryte trzy rysunki: człowiek w pozie modlitewnej, znak „x” oraz równoramienny krzyż. Znak „x’ pojawia się również w innych miejscach kultu słowiańskiego, m.in. u podnóży Ślęży oraz na głazach w Sobótce.

W rejonie Trzech Kopców znaleziono kilka kamiennych kopców podobnych do tych, które mieszczą się na Palenicy. Jednak nie zostały one do dnia dzisiejszego zbadane.

Jaskinie

Beskid Śląski znany jest z bardzo kamienistego charakteru. Spore głazy, wychodnie skalne, ogromne płyty na szlakach to tylko kilka z jego cech wyróżniających. Najbardziej znaną jaskinią w tej okolicy jest jaskinia w Trzech Kopcach (1082 m n.p.m.) o długości 1250m i głębokości 28m. W niepozornej górze Stołów (1035 m n.p.m.), przez którą przechodzi żółty szlak na Trzy Kopce lub Błatnią, znajdują się odkryte jak dotąd aż trzy spore jaskinie. Jaskinia Głęboka w Stołowie mająca 554m długości i prawie 25m długości, jaskinia Dująca jest jedną z największych w całym Beskidzie Śląskim, ma 498m długości i jest głęboka na 17,5m oraz jaskinia Dziura w Stołowie mająca jedynie 104m długości i 15m głębokości. Kolejna sieć jaskiń znajduje się w zboczach Klimczok(1117 m n.p.m.)Znaleziono tam dwie jaskinie: Ali Baby o długości 328m i głębokości 17,6m oraz jaskinię Piętrową w Klimczoku nieco krótszą, bo liczącą 130m długości i 9,6m głębokości.

Ruiny schroniska na trzech kopcach

Schronisko na Trzech Kopcach sięga lat 30. XX wieku, kiedy to zostało zbudowane. Właścicielami był Robert Urbanke jego żona Aniela. Schronisko zostało zniszczone pod koniec wojny, a ostatecznie rozebrano je w 1949r. Fundamenty widoczne są przy żółtym szlaku idąc na Błatnią lub Klimczok. Co ciekawe, schronisko to głównie służyło Polakom, gdyż sąsiedzkie na Szyndzieli i Klimczoku okupowane były przez Niemców. Chętnie przyjmowano zagranicznych- Holendrów, Belgów i turystów innych narodowości, a nawet zorganizowano pod konspiracją w 1944 roku Narciarskie Mistrzostwa Śląska.

Diable Młyny

Diable Młyny to wychodnie skalne/ uroczysko skalne znajdujące się nieopodal Szyndzielni idąc szlakiem od strony Dębowca. Na jednej ze skał można odnaleźć datę „22/7/1887”, której znaczenie nie zostało odczytane. Ze względu na zmieniające się warunki i powrót innym szlakiem nie zdążyliśmy odszukać wychodni, jednak z relacji osób, które je znalazły, wynika, że miejsce to wprawia w niepokój, otacza je dziwna aura i klimat.

Dolina Wapienicy: zabytki i ochrona przyrody

Dolina Wapienicy to dolina obfita w walory głównie przyrodnicze i zabytkowe. Co ciekawe, jest to jeden z niewielu obszarów przyrodniczych położonych w granicach aglomeracji. W XIX wieku powstawały tam wille i hotele, gdy dostrzeżono walory estetyczne tego miejsca i bliżej go poznano. W latach 30. XX wieku zbudowano tam zaporę wodną im. Ignacego Mościckiego, a w wyniku spiętrzenia rzeki powstało jezioro Wielka Łąka. Obszar objęto ochroną, by dbać o tutejszą zróżnicowaną roślinność, zbiorowiska leśne i zwierzynę. Mieszczą się tam siedliska chronionych roślin jak np. olszynki karpackiej.

Do ważnych zabytków jakie znajdziemy w dolinie zalicza się oczywiście zaporę, grodzisko na Palenicy, wodne studnie, które nazwaliśmy hobbicimi domami czy leśniczówka „Barbara”, która pełniła funkcję domu myśliwskiego Sułkowskiej w XIX wieku.

Ochrona przyrody w dolinie zalicza się także do stworzenia dwóch rezerwatów, rezerwat Stok Szyndzielni z 1953 roku, który chroni lasy, m.in. buczynę karpacką, a jego granice to stoki górskich szczytów oraz rezerwat Jaworzyna utworzony w 2003 roku na terenie dzielnicy Wapienica chroniący kompleks leśny.

Więcej na temat przyrody Doliny Wapienica znajdziecie w artykule na dzikiezycie.pl.

Relacje

Więcej:

Wczytuję...
Wczytuję...

Czy wiesz, że...

W portalu Góry i Ludzie również Ty możesz zostać autorem artykułów, które przeczytają tysiące Internautów! Już dziś zarejestruj się i zacznij bezpłatnie dodawać swoje treści. To doskonała reklama dla Ciebie i Twoich górskich dokonań. Więcej informacji znajdziesz tutaj.

Dodaj własny artykuł

Już dziś zarejestruj się i dodawaj własne artykuły dla tysięcy czytelników portalu!

Chcę zostać autorem!

Wczytuję...